Rynny i systemy rynnowe: rodzaje, parametry oraz montaż
Rynny – choć na co dzień nie zdajemy sobie sprawy z ich ogromnego znaczenia dla zabezpieczenia budynku, to bez nich elewacja nie mogłaby zachować swojej estetyki. Systemy rynnowe służą do kontrolowanego odprowadzania wody deszczowej i niedopuszczania do kontaktu jej z elewacją budynku. Dzięki nim pozostaje ona czysta i nie jest narażona na szkodliwe działanie wilgoci, a wokół budynku nie zbierają się uciążliwe i nieestetyczne kałuże. Jak wybrać odpowiednie systemy rynnowe? Jakie są ich rodzaje i z jakiego materiału mogą być wykonane? Rynny pcv czy rynny stalowe? Sprawdźmy, jakie są zalety i wady dostępnych na rynku systemów rynnowych.
System rynnowy — czym jest i z czego się składa?
System rynnowy to odpowiednie ułożenie i scalenie ze sobą rynien w taki sposób, by mogły one optymalnie odprowadzać wodę we wskazane i miejsce i zapobiegać jej ściekaniu i wsiąkaniu w elewację budynku. System rynnowy spełni swoje zadanie jedynie wtedy, kiedy będzie profesjonalnie zaplanowany i dobrze wykonany.
Głównym budulcem systemu, a zatem najważniejszym jego elementem są rynny, czy to rynny plastikowe, rynny metalowe, rynny ocynkowane, czy drewniane. Pełnią one funkcję przewodów, które w pierwszej kolejności zbierają wodę spływającą z połaci dachowych, a następnie odprowadzają ją do kolejnego elementu systemu rynnowego.
Odprowadzenie wody jest możliwe dzięki odpowiedniemu zaprojektowaniu systemu rynnowego oraz otwartemu przekrojowi rynny głównej. Montuje się je wzdłuż krawędzi dachu. Powinny one być zainstalowane z lekkim spadkiem ku narożnych częściach budynku.
Rynny podstawowe łączą się z tzw. rurami spustowymi, które w przeciwieństwie do tych głównych, nie mają przekroju otwartego, a zamknięty. Są to rury, które montuje się pionowo, a zamknięty przekrój zapobiega wylewaniu się wody poza element systemu odprowadzania. Pionowe rury spustowe mają za zadanie odebrać wodę płynącą z dachu rynnami, a następnie wyprowadzić ją we wskazane miejsce, poza obręb budynku, a nie na jego ściany. Te dwa elementy mogą być ze sobą połączone stosując łączniki (złączki rynnowe), trójniki, narożniki, zakończenie rury spustowej.
Scalenie rynien głównych ze spustowymi umożliwiają odpływy, czyli specjalne otwory, które pozwalają na ulokowanie jednej rynny w drugiej.
Jakie rynny dachowe wybrać?
Wybór systemów rynnowych powinien być podyktowany tym, jaki efekt zamierzamy osiągnąć, jakimi warunkami dysponujemy oraz ile pracy będziemy w stanie poświęcić na utrzymanie naszego systemu orynnowania. Jednym z czynników, którym można się kierować podczas wyboru rodzaju rynien, jest wytrzymałość i trwałość.
Jeżeli zależy nam na tych parametrach, najlepiej będzie postawić na rynny miedziane. Materiał ten zapewnia największą żywotność.
Zaraz za rynnami miedzianymi, pod kątem wytrzymałości i trwałości plasują się aluminiowe i cynkowo-tytanowe.
Drugim aspektem, który warto rozważyć, zanim zdecydujemy się na konkretny systemy rynnowe jest montaż.
W tym punkcie zdecydowanie przegrywają rynny cynkowo-tytanowe. Jest to bowiem materiał, którego nie wolno dotykać gołymi rękami. Zdecydowanie odradza się próbę samodzielnego instalowania tego typu systemu odprowadzania wody. Należy skorzystać z pomocy fachowców.
Problem jednak w tym, że nie wszystkie firmy posiadają specjalizację w pracy z tego typu rynnami. Należy zatem założyć, że montaż ich będzie wyjątkowo drogi.
Trudny i pracochłonny w montażu jest także system rynnowy aluminiowy. Jeżeli zamierzamy zlecić instalację firmie, możemy mieć także problem ze znalezieniem ekipy do instalacji systemu rynnowego drewnianego. Jeżeli najważniejsza jest dla nas cena kompletu, to zdecydowanie najtańszym rozwiązaniem będzie postawienie na rynny pvc oraz stalowe.
Z kolei najwięcej zapłacimy, kiedy wybierzemy rynny miedziane.
Istotne jest również to, ile czasu możemy lub chcemy poświęcić na prace konserwacyjne. Najbardziej wymagające są rynny drewniane, które trzeba regularnie impregnować.
Rynny cynkowo-tytanowe należy z kolei stosunkowo często myć, gdyż zanieczyszczenia łatwo osiadają na ich powierzchni.
Jeżeli nie chcemy poświęcać swojego czasu na konserwację systemu rynnowego, to najlepiej zrobimy, kiedy zdecydujemy się na rynny plastikowe. Nie wymagają one bowiem żadnych prac konserwacyjnych. Istotne przy wyborze może być także to, z jakich materiałów mamy wykonane pokrycie dachowe. W tym aspekcie najbardziej wymagające są rynny miedziane, które stawiają ograniczenia. Jeżeli posiadamy dach z aluminium lub stali (blachodachówka), musimy zrezygnować z rynien miedzianych, które nie mogą występować w otoczeniu tych materiałów. Jeżeli zależy nam na estetyce, to duży wybór stwarzają rynny z tworzywa sztucznego, które występują niemal w każdym kolorze, dlatego łatwo jest je dopasować do barwy naszej elewacji. Niezwykle estetyczne i eleganckie są rynny drewniane, które zachwycają naturalnym pięknem.
Montaż rynien
Montaż systemu rynnowego nie należy do najłatwiejszych. Praca musi być wykonana perfekcyjnie z uwzględnieniem kilku technicznych wytycznych, które zagwarantują prawidłowe funkcjonowanie układu odprowadzania wody. Właśnie dlatego, poleca się zlecenie montażu ekipie specjalistów. Jeżeli jednak zdecydujemy się na samodzielną pracę, musimy pamiętać o kilku zasadach.
Aby odwodnienie systemów rynnowych odbywało się sprawnie, należy zadbać o zastosowanie odpowiedniego spadku przy ich układaniu. Powinien on wynosić od 0,5 do 2%. W przypadku, kiedy szerokość połaci przekracza wartość dwunastu metrów, trzeba będzie wykonać spadek w dwóch kierunkach.
Systemy rynnowe montuje się na hakach do rynien. Istotny jest odstęp między nimi. Powinien on wynosić około 40-60 centymetrów. To, w jaki sposób należy wykonać połączenie rynien, zależy od tego, z jakiego materiału są one wykonane.
Rynny pvc i rynny stalowe scala się ze sobą przy pomocy specjalnych złączek. Przy montażu rynien plastikowych i rynien stalowych nie wolno zapomnieć o uszczelkach, które powinny znaleźć się w miejscach ich łączenia. Systemy rynnowe z aluminium łączy się nitami i odpowiednim klejem, a systemy rynnowe miedziane i tytanowo-cynkowe scala się poprzez lutowanie.
Orynnowanie stanowi bardzo istotny element wykończenia zewnętrznego budynku. Dobrze zaprojektowany i zamontowany system rynnowy zapobiega zalewaniu elewacji przez wodę i powstawaniu w wyniku tego zanieczyszczeń oraz niszczeniu struktury tynków elewacyjnych przez szkodliwy wpływ wilgoci. Jest to możliwe dzięki kontrolowanemu odprowadzaniu wody we wskazane miejsce, którym może być grunt, specjalna studzienka ściekowa, czy zbiornik systemu zagospodarowania deszczu. System rynnowy składa się z wielu elementów, które muszą być ze sobą odpowiednio połączone. Montaż systemów rynnowych powinien uwzględniać spadki, które umożliwią przepływ wody. Najbardziej powszechnymi rynnami są produkty w kształcie półokrągłym, ale dostępna jest również rynna kwadratowa czy prostokątna. Charakteryzuje się one dużą wytrzymałością i swobodą przepływu wody. Istnieją także rynny kwadratowe, trapezowe, półeliptyczne, prostokątne oraz takie, które imitują gzyms.
Najtrwalsze i wytrzymałe są miedziane, jednak jest to zarazem najdroższy rodzaj, a także najbardziej wymagający. Nie może on bowiem występować w towarzystwie stali i aluminium.
Tekst: MG Projekt Pracownia Architektoniczna, www.mgprojekt.com.pl
Zdjęcie otwierające: Adobe Stock